Fotoğraf: Maximilian Weisbecker | Kaynak: Unsplash
“Yönetici” ve “Lider” kavramları gündeme geldiğinde ilk sarf edilen cümle, “Yönetici işi doğru yapar; lider ise doğru işi yapar” şeklinde olur çoğunlukla.
Yönetici ve lider arasındaki farkın günlük iş rutininden farklı bir boyutta incelenmesi gerekiyor. Bu fark yalnız ve yalnız yöneticilerin organizasyonlarda belirli pozisyonlara atanmış kişiler olmasından, operasyonları yönetmelerinden, faaliyetlerin prosedürlere uygun yapılmasını sağlamalarından; liderlerin de vizyonu belirleyen, ilham veren, duygusal zekâyı davranışlarına ve insanlarla ilişkilerine yansıtan insanlar olmasından kaynaklanmıyor. Her lider iyi yönetici vasıflarına sahiptir; ancak, her yönetici bir lider olamayabilir.
Kuruluşları sürdürülebilir iş sonuçları üzerinden geleceğe taşıyacak olanların liderlik niteliğine sahip kişiler olacağı hakkında hepimiz hemfikiriz. Peki, bugüne kadar üzerinde çok konuşulan ve görüş beyan edilen aşağıdaki sorunun cevabı nedir?
“Lider doğulur mu; lider olunur mu?”
Zihinleri meşgul eden sorulardan biri liderlik niteliklerinin doğuştan mı geldiği; yoksa sonradan mı edinildiği yönündedir. Bu soruyu cevaplayabilmek için kişinin sahip olduğu değerlerin neler olduğunu ve bu değerleri nasıl içselleştirdiğini anlamak gerekir.
İnsanlar temel değerlerini bireysel ve mesleki yaşamlarında davranışlarına yansıttıklarında yaptıkları işe yürekten adanma ve o işe anlam yükleme bakımından başarılı olurlar. İşte bu yüzden, değerlerine dayalı geleceklerini kendilerinden başkası inşa edemez.
Adanmak ve anlam yüklemek bireyin hayat enerjisini işine odaklıyor olmasıdır. Bu süreç onların kendilerini değer yaratma yolculuğunda görmelerini sağlar ve lider olma yolundaki adımlarını sağlamlaştırır.
Her ne kadar doğuştan gelen ve insanları liderlik yolculuğunda destekleyen olumlu kişilik özelliklerini yadsıyamasak da lider doğulmadığı, lider olunduğu görüşünü savunuyorum. Lider kendisini bireysel ve mesleki boyutlarda inşa etmeyi başarmış kişidir.
Ezcümle, liderlik nitelikleri bireyin kişiliğinde yer bulan değerlerden filizlenir. Bunun yanında, yaptıkları işi vizyonları doğrultusunda anlamlandırmaları; kendileriyle ve amaçlarıyla ilgili farkındalıklarını göz önünde bulundurarak sorumluluk üstlenmeyi ilke edinmeleri bu niteliklerin daha da güçlenmesini sağlar.
Bu bakımdan liderliğin kişinin doğasından gelen değerlerle beslenen; ancak kişinin öz farkındalığı ve sorumluluk bilinciyle “oluş” hâline dönüşen bir kavram olduğu inancını taşıyorum.
Bu yazım ilk olarak 1 Şubat 2021 tarihinde Linkedin’de yayımlandı.
https://www.linkedin.com/pulse/lider-do%25C4%259Fmak-m%25C4%25B1-olmak-unal-elbeyli
Sevgili Ünal, konuyu kendi bakış açınla, çok kısa ve öz olarak bu özetlemişsin. Bana göre de lider doğulmaz, olunur.
Hem liderin hem de yöneticinin özfarkındalıklarının çok önemli olduğunu düşünüyorum.